İlköğretim Okullarında
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
ve Öğretim Yöntemleri
 

Yard. Doç. Dr. Mustafa ÖCAL

Düşünce Kitabevi Yayınları,
İstanbul, 2002.
CD ilaveli GENİŞLETİLMİŞ 5. BASKI
Ebatlar: 16 x 23 cm, ithal kağıt, 490 sayfa.

ISBN: 975-6434-14-7

İSTEME ADRESİ:
Düşünce Kitap-Kırtasiye 
Güllük Mh. Akıncılar Cd. No: 12-A
Yıldırım-BURSA
Tel & Faks: (224) 369 28 82

E-posta: editor@dusuncekitabevi.com

"… Nasıl ki; bir öğretmen adayı genç, görevine hazırlanırken İlköğretim Okullarında okutacağı Türkçe, Matematik, Fen Bilgisi, Sosyal Bilgiler, Müzik, Resim...vb. bütün derslerle ilgili yeterince bilgi ve öğretim yöntemleri edinerek yetişmesi gerekiyorsa, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi dersi için de aynı şekilde yetişmesi gerekir. Yani, sadece bilgi edinerek değil, aynı zamanda edindiği dinî bilgileri öğrencilerine nasıl öğreteceğini de öğrenmelidir.

İşte şimdiye kadar söz konusu ettiğimiz anlamda bir gelişme olmadığı içindir ki, Eğitim Fakültelerinden sınıf öğretmeni adayı olarak yetişmekte olan gençlerimize ve aynı zamanda İlköğretim Okullarının bütün (4.5.6.7.ve 8.) sınıflarında Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi Derslerini okutan/okutacak olan meslektaşlarımıza yardımcı olabilmek amacıyla elinizdeki bu kitap; hem bilgi ve hem de öğretim yöntemlerini içerir bir biçimde hazırlanmıştır. Bilgiler, öğretmenlerin kendileri, öğretim yöntemleri ise, ilköğretim öğrencileri düşünülerek kaleme alınmaya çalışılmıştır.” (arka kapak)

İÇİNDEKİLER

Üçüncü Bölüm
KELİME-İ ŞEHÂDET - KELİME-İ TEVHİD - İSLÂM  VE MÜSLÜMAN KAVRAMLARI

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. KELİME-İ ŞEHÂDET VE KELİME-İ TEVHİD

1. Kelime-i Şehâdet

2. Kelime-i Tevhid

B. İSLÂM VE MÜSLÜMAN KAVRAMLARI

1. “İslâm” Kavramı

2. “Müslüman” Kavramı

3. İslâm Dininin Temel Esasları

C. İNSANLARIN İNANÇ SAHİBİ OLMA ŞEKLİ

1. Yeni Doğan Kişinin Bir İnancı Benimsemesi

2. Sonradan din değiştirip Müslüman olmak isteyen bir kimse yapmalıdır?

D. İSLÂM DİNİNİN AMACI

E. ÇOCUKLARDA DİNî DUYGU VE DÜŞÜNCE GELİŞİMİ

1. Okul Öncesi Çağı Çocuklarında Dinî Duygu ve Düşünce Gelişimi

2. İlköğretim Çağı Çocuklarında Dinî Duygu ve Düşünce Gelişimi

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Dördüncü Bölüm
ÎMAN KAVRAMI VE ALLAH’A ÎMAN

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. ÎMAN KAVRAMI

1. Îman Kavramı

2. İcmâlî ve Tafsîlî Îman

3. Taklîdî ve Tahkîkî îman

4. Îmanın Geçerli Olabilmesinin Şartları

5. Îman ve İnkâr Bakımından İnsanlar

6. İslâm’da Îman Esasları

B. ALLAH’A îMAN

1. Allah’a Îman

2. “Allah” İsmi ve “Esmâ-i Hüsnâ”

3. Allah’ın Varlığı

4.  Allah’ın Sıfatları

5. Allah’ın Varlığı Kavranabilir mi?

6. Allah İnancının İnsan ve Toplum Hayatına Etkileri

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Beşinci Bölüm
MELEKLERE ÎMAN, CİN VE ŞEYTAN

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. MELEK İNANCI

1. Melek ve Melek İnancının Gereği

2. Meleklerin Özellikleri ve Görevleri

3. Meleklerin Sayıları ve Çeşitleri

4. Melek İnancının İnsan ve Toplum Hayatındaki Yeri ve Önemi

B. CİN

1. Cin ve Cinlerin Varlığı

2. Cinlerin Yaratılışı ve Özellikleri

3. Ruh Çağırma Seansları ve Cinlerle İlişkisi

4. Falcılık

5. Sihir ve Büyü

6. Nazarlık

C. ŞEYTAN

1. Şeytan Nedir? Nasıl Bir Varlıktır?

2. Şeytana Karşı İnsanların Alacakları Tedbirler

3. Satanizm: Şeytana Tapıcılık

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Altıncı Bölüm
KİTAP VE KİTAPLARA ÎMAN

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. KİTAP KAVRAMI VE KUTSAL KİTAPLAR

B. KUR’AN-I KERİM

1. Kur’an-ı Kerim Hakkında Genel Bilgiler

2. Kur’an-ı Kerim’in Toplatılması, Çoğaltılması ve Yaygınlaştırılması

3. Kur’an-ı Kerim’in İçerdiği Bilgiler ve Dinî Hayatımızdaki Yeri

4. Kur’an-ı Kerim’in Işık Tuttuğu Bazı Bilim Dalları

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Yedinci Bölü
PEYGAMBERLİK VE PEYGAMBERLERE ÎMAN

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. PEYGAMBER VE PEYGAMBERLİK

1. Peygamber Kimdir? Peygamberlik Nedir?

2. Peygamberlerde Bulunan Özellikler

3. Peygamberlerin Sayısı ve Dereceleri

B. İNSANLIK İÇİN PEYGAMBERLİĞİN LÜZUMU VE ÖNEMİ

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Sekizinci Bölüm
ÂHİRET VE ÂHİRETE ÎMAN

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. ÂHİRETE İMAN

1. Âhiret Kavramı

2. Ecel ve Ölüm

3. Kıyâmet Alâmetleri ve Kıyâmetin Kopması

4. Âhiret Hayatı

B. ÂHİRET İNANCININ İNSAN VE TOPLUM HAYATINA ETKİLERİ

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Dokuzuncu Bölüm
KADER VE KADERE ÎMAN

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. KADER VE KAZÂ

1. Kader ve Kaza Kavramları

2. Kader ve Kazâya İman

3. İnsanların Yaptıkları İşler, İrâde ve Sorumluluk

4. Tevekkül Ne Demektir?

5. Hayır ve Şer

6. Rızık

B. KADER İNANCININ İNSAN VE TOPLUM HAYATI İÇİN ÖNEMİ

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Onuncu Bölüm
DUA VE DUANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. DUA NEDİR? NİÇİN YAPILIR?

1. Dua Kavramı

2. Dua Ne Zaman ve Nasıl Yapılır?

3. Kimlerin Duası Daha Makbuldür?

4. Dua Hangi Zamanlarda Yapılırsa Daha Makbuldür?

5. Günlük Hayatımızda Yapacağımız Kısa Bazı Dualar

B. KUR’AN-I KERİM’DEN VE PEYGAMBERİMİZDEN DUA ÖRNEKLERİ

1. Kur’an-ı Kerim’den Dua Örnekleri

2. Peygamberimizden Dua Örnekleri

C. DUANIN PSİKOLOJİK ETKİLERİ VE TEDAVİDEKİ YERİ

1. Duanın Psikolojik Etkileri

2. Dua ve Tedavi

Onbirinci Bölüm
İBADET KAVRAMI VE İBADETLERİN AMACI

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. İBADET NE DEMEKTİR?

1. İbadet Kavramı

2. İbadetlerin Amacı

3. İbadet Türleri

4. İbadet Yapmakla Yükümlü Olanlar

5. Dinen Yükümlü Olan Kişilerin Görevleri

B. İBADETLERİN FAYDALARI

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Onikinci Bölüm
İSLÂM’DA TEMİZLİK ABDEST GUSÜL VE TEYEMMÜM

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. İSLÂM VE TEMİZLİK

1. İslâm Dininin Temizliğe Verdiği Önem

2. Temizlik Çeşitleri

3. Kadınlara Mahsus Bazı Haller ve Bu Dönemlerde  Dikkat Edilecek Hususlar

B. ABDEST

1. Abdest Nedir?

2. Abdestin Farzları

3. Abdestin Sünnetleri

4. Abdestin Mekruhları

5. Abdestin Alınışı

6. Abdesti Bozan Şeyler

7. Abdestsiz İken Yapılamayacak Şeyler

8. Abdestin Faziletleri ve Sağlık Açısından Faydaları

C. GUSÜL (BOY ABDESTİ)

1. Gusül (Boy Abdesti) Nedir? Kimlerin Gusletmesi Gerekir?

2. Guslün Farzları

3. Guslün Sünnetleri

4. Guslün Mekruhları

5. Guslün Usulüne Uygun Olarak Alınışı

6. Gusül Abdesti Almadan Yapılamayacak Şeyler

7. Guslün Faydaları

D. TEYEMMÜM

1. Teyemmüm Nedir?

2. Teyemmümün Farzları

3. Teyemmümün Sahih Olabilmesi İçin Gerekli Şartlar

4. Teyemmümün Yapılışı

5. Teyemmümü Bozan Şeyler

6. Teyemmümün Faydaları

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Onüçüncü Bölüm
İSLÂM’IN ŞARTLARI EZAN VE NAMAZ

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. İSLÂM’IN ŞARTLARI

B. EZAN VE KÂMET

1. Ezan

2. Kâmet

C. NAMAZ

1. Namaz ve Farz Kılınışı

2. Namaz Çeşitleri

3. Namazın Farzları ve Kılınışı

4. Cuma Namazı

5. Cenaze Namazı

6. Bayram Namazı

7. Terâvih Namazı

8. Namaz Hangi Hallerde Bozulur?

9. Namaz Sûre ve Duaları

10. Namazda Kolaylıklar

11. Namaz İbadetinin Önemi ve Yararları

II. ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Ondördüncü Bölüm
ORUÇ

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. ORUÇ İBADETİ

1. Oruç nedir? Niçin Oruç Tutulur?

2. Oruç Çeşitleri

3. Oruç Tutulamayacak Günler

4. Oruç Tutmak Kimlere Farzdır?

5. Oruç Hangi Hallerde Bozulur? Oruç Bozmanın Cezası Nedir?

6. Oruç Tutan İnsanların Dereceleri

B. ORUCUN MADDİ VE MANEVİ FAYDALARI

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Onbeşinci Bölüm
ZEKÂT SADAKA VE FITIR SADAKASI

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. ZEKÂT VE SADAKA

1. Zekât ve Sadaka Kavramları

2. Zekât Mal Artışı Sağlayan Bir Malî İbadettir

3. Zekâtın Şartları

4. Zekât Kimlere Verilir, Kimlere Verilemez?

5. Zekât Verirken Dikkat Edilecek Hususlar

B. FITIR SADAKASI

1. Fıtır Sadakası ve Hükmü

2. Fıtır Sadakasının Amacı ve Önemi

3. Fıtır Sadakasını Kimler, Ne Zaman Verir?

4. Fıtır Sadakasının Miktarı

5. Fıtır Sadakasının Ödenme Şekli

6. Kimlere Fıtır Sadakası Verilebilir?

C. ZEKÂT VE SADAKANIN BİREYSEL VE TOPLUMSAL  HAYATTAKİ YARARLARI

II- ÖĞRETİM YÖNTEMİ

Onaltıncı Bölüm
HAC UMRE VE KURBAN

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. HAC

1. Hac Kavramı ve Kâbe

2. İslâmî Usullere Göre Uygulanan İlk Hac

3. Peygamberimizin Haccı ve Veda Hutbesi

4. Hac Kimlere Farzdır?

5. Haccın Kabul Olmasının Üç Şartı

6. Haccın Vacipleri

7. Haccın Sünnetleri

8. Haccın Çeşitleri:

9. Haccın Âdâbı

10. Medine’de Mescid-i Nebî’yi ve Peygamberimizin Kabrini Ziyaret

11. Haccın İnsan ve Toplumlara Yararları ve Dünya Barışına Katkısı

B. UMRE

C. KURBAN

1. Kurban Kavramı ve Tarihçesi

2. İslâm’da Kurban ve Hükmü

3. Kimler Kurban Keser?

4. Kurban Olarak Kesilebilecek Hayvanlar

5. Kurbanın Kesiminde Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

6. Adak Kurbanı

7. Kurban Kesmenin Kişiye ve Topluma Sağladığı Yararlar

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Onyedinci Bölüm
KUTSAL GÜNLER, GECELER VE AYLAR

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. CUMA GÜNÜ

B. RAMAZAN AYI

C. RAMAZAN BAYRAMI

D. KURBAN BAYRAMI

E. KANDİL GECELERİ

1. Mevlid Kandili

2. Regâib Kandili

3. Mîraç Kandili

4. Berat Kandili

5. Kadir Gecesi

F. ÜÇ AYLAR

G. AŞURE GÜNÜ

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Onsekizinci Bölüm
İSLÂM’DA EMİR VE YASAKLAR

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. İSLÂM’DA EMİR VE YASAKLAR

1. Emir ve Yasak Kavramları

2. İslâm’daki Emir ve Yasaklar Konusunda Bazı Genel Kurallar

B. EMİR VE YASAKLARDAN BAZILARI

1. Emirler

2. Yasaklar

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Ondokuzuncu Bölüm
AHLÂK VE BAZI AHLÂK KURALLARI

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. KONU İLE İLGİLİ KAVRAMLAR

1. Ahlâk Kavramı

2. Huy Kavramı

3. Vicdan Kavramı

B. BAZI AHLÂK KURALLARI

1. Doğruluk

2. İyilik ve Yardımsever Olmak

3. Adalet

4. Faziletli ve Hoşgörülü Olmak

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

Yirminci Bölüm
İSLÂM’DA AİLE DÜZENİ

I- KONU İLE İLGİLİ BİLGİLER

A. AİLE VE AİLE DÜZENİ

1. Aile Kavramı ve Aile Kurmanın Gereği

2. Dinimiz ve Sosyal Hayatımız Açısından Aile Kurmanın Önemi

B. AİLE BİREYLERİNİN BİRBİRLERİNE KARŞI HAK VE GÖREVLERİ

1. Eşlerin Birbirlerine Karşı Hak ve Görevleri

2. Anne ve Baba Hakkı ve Çocukların Onlara Karşı Görev ve Sorumlulukları

3. Kardeşlik Hak ve Görevleri

4. Akrabalık Hak ve Görevleri

C. KOMŞULUK HAK VE GÖREVLERİ

D. YARDIMCILARIMIZIN HAKLARI VE ONLARA KARŞI  GÖREVLERİMİZ

H. ARKADAŞLIK HAK VE GÖREVLERİ

II- ÖĞRETİM YÖNTEMLERİ

KAYNAKLAR